سرطان چیست ؟
سرطان به دستهای از بیماریها اطلاق میگردد که در آن سلولها به طور غیرکنترل شده تقسیم گشته و میتوانند به بافتهای دیگر سرایت (متاستاز) نمایند. در جهان امروز، سرطان دومین علل مرگومیر بعد از بیماریهای قلبی و عروقی است و حدود ۱۰ میلیون مرگ سالانه را به خود اختصاص میدهد. در ایران نیز، سرطان یکی از چالشهای درمانی میباشد که در حال گسترش روز افزون است، بهطوری که برآوردها نشان میدهد هر ساله حدود ۱۰۰ هزار مورد جدید ابتلا به سرطان تشخیص داده میشود. شایعترین انواع سرطان در ایران شامل سرطان پستان، پروستات و کلورکتال میباشند. عوامل مختلفی از جمله ژنتیک، محیط زیست و سبک زندگی میتوانند در بروز این بیماری موثر باشند.
ژنتیک سرطان چیست؟
ژنتیک سرطان به مطالعه تغییرات ژنتیکی مرتبط با بروز و توسعه سرطانها میپردازد. در بسیاری از موارد، تغییرات ژنتیکی بهویژه در ژنهای سرکوبگر تومور و ژنهای مرتبط با ترمیم DNA میتواند موجب ایجاد سرطان گردد. این تغییرات میتوانند بهصورت ارثی یا اکتسابی (با گذشت زمان و تحت تأثیر عوامل محیطی) رخ دهند. به عنوان مثال، جهش در ژنهای BRCA1 و BRCA2 بهطور خاص با خطر بالای سرطانهای پستان و تخمدان مرتبط است. درک این تغییرات ژنتیکی میتواند به پیشگیری، تشخیص زودهنگام و درمان بهتر سرطانها کمک کند.
نگاهی به سرطانهای شایع روز
از جمله سرطانهای رایج دنیا میتوان به سرطان پستان، پروستات، کلورکتال و خون اشاره کرد. سرطان پستان بهطور معمول با تغییرات در ژنهای BRCA1 و BRCA2 همراه است. سرطان پروستات نیز میتواند به دلیل جهشهایی در ژنهای AR و PTEN بروز نماید. سرطان کلورکتال غالباً با تغییراتی در ژنهای APC و KRAS مرتبط است. همچنین، لوسمی و لنفومها، سرطانهای خونی رایج هستند که جهشهایی در ژنهای TP53 و FLT3 میتواند نقش مهمی در بروز و پیشرفت آنها ایفا کند. در ایران، میزان بروز این سرطانها مشابه روند جهانی است و ژنهای مشابهی در بروز آنها در معرض تغییرات قرار دارند.
تستهای تشخیصی مرتبط با ژنتیک سرطان
تستهای آزمایشگاهی تشخیصی در زمینه ژنتیک سرطان، نقش مهمی در شناسایی تغییرات ژنتیکی و تعیین بهترین استراتژیهای درمانی، را دارا میباشند. این تستها به شناسایی تغییرات ژنتیکی، پیشبینی ریسک ابتلا به انواع خاصی از سرطان و ارزیابی پاسخ به درمان کمک میکنند. در زیر به تعدادی از آزمایشات ژنتیکی مرتبط با برخی از سرطانهای رایج اشاره میشود:
سرطان کولورکتال
تستهای ژنتیکی: شامل آزمایشهای تشخیصی برای شناسایی تغییرات در ژنهای مانند APC، MLH1، MSH2 و MUTYH که میتوانند خطر ابتلا به سرطان کولورکتال را افزایش دهند.
تستهای بیولوژیک: بررسی جهشهای KRAS و NRAS برای تعیین نوع درمانهای هدفمند.
سرطان پستان
تستهای ژنتیکی: آزمایشهای BRCA1 و BRCA2 برای شناسایی افراد با ریسک بالای سرطان پستان و تخمدان.
تستهای ایمنولوژیک: ارزیابی وجود پروتئین HER2 برای انتخاب درمانهای خاص.
سرطان پروستات
تستهای ژنتیکی: بررسی ژنهای BRCA2 و ATM به منظور پیشبینی روند بیماری و پاسخ به درمان.
تستهای PSA (Prostate-Specific Antigen) : اندازهگیری آنتیژنهای خاص پروستات برای تشخیص و پیگیری بیماری.
سرطان خون (لنفوم و لوسمی)
تستهای ژنتیکی: بررسی تغییرات کروموزومی و جهشهای ژنتیکی خاص مانند BCR-ABL در لوسمی مزمن میلوئید.
تستهای مولکولی: شناسایی تغییرات ژنتیکی که میتوانند پاسخ به درمانهای هدفمند را نشان دهند.
در کل، تستهای ژنتیکی و بیولوژیکی به پزشکان کمک کرده تا تشخیص دقیقتری داشته و درمانهای هدفمندتری را انتخاب نمایند که بهترین نتایج را برای بیماران به همراه داشته باشند.
در مورد ما
آزمایشگاه پویش اصفهان با ارائه خدمات مشاورهای و انجام تستهای تشخیصی در این زمینه فعالیت میکند. این آزمایشگاه قادر به انجام تستهای ژنتیکی و تشخیص زودهنگام انواع سرطانهای رایج مثل سرطان پستان، پروستات و کلورکتال میباشد. هدف این آزمایشگاه، ارتقاء سطح آگاهی و سلامت جامعه از طریق تشخیص به موقع و دقیق بیماریها است. با ارائه خدمات حرفهای، این آزمایشگاه نقش موثری در تسهیل روند درمان بیماران مبتلا به سرطان ایفا مینماید. به این ترتیب، افراد میتوانند با اطمینان بیشتری به پیگیری سلامت خود بپردازند.
به امید سلامتی و بهروزی شما…
