تست آمیلاز یکی از روشهای تشخیصی مهم است که به شناسایی بیماریهای مختلف کمک مینماید. این تست، به بررسی سطوح آمیلاز در بدن میپردازد. به علاوه، میتواند به تشخیص بیماریهایی مانند سرطان، دیابت و خصوصاً پانکراتیت کمک کند. در واقع، آمیلاز نوعی آنزیم است که اندامهای مختلف بدن آن را میسازند. به طوریکه، اگر این آنزیم توسط پانکراس تولید شود به آن P Amylase گفته خواهد شد. نوعی دیگری از این آنزیم در بزاق تولید شده که Amylase S نامیده میشود. عملکرد اصلی آنزیم آمیلاز، هیدرولیز یا تجزیه نشاسته از غذای خورده شده به قندهای ساده به منظور تولید انرژی است. سطوح بالای آمیلاز نشان دهنده علائم پانکراتیت یا عوارض مرتبط با آن در پانکراس خواهد بود.
توصیه به انجام آزمایش آمیلاز
انجام تست آمیلاز، اغلب در شرایط زیر توسط پزشک پیشنهاد میشود :
- احساس درد در قسمت فوقانی شکم
- تهوع و استفراغ
- از دست دادن اشتها
- تب
- تپش قلب
- یرقان
- پانکراتیت مزمن
- سرطان پانکراس
- سابقه سنگ کیسه صفرا
نمونههای مورد نیاز
در این آزمایش، معمولاً از سه نمونه مختلف (بنا به درخواست پزشک) استفاده میشود :
- نمونه خون سیاهرگی
- نمونه ادرار ۲۴ ساعته
- نمونه از مایع صفاقی (مایعی که میان غشای شکمی است.)
آمادگیهای قبل از انجام آزمایش
- مصرف داروهایی که میتوانند بر نتایج آزمایش تأثیر بگذارند مانند آسپرین، قرصهای ضد بارداری، کدئین و حتی مصرف الکل را متوقف کنید.
- ممکن است پزشک، ناشتا بودن را برای انجام آزمایش توصیه کند. (بهتر است ۲ ساعت قبل ازنمونهگیری خون و ادرار، ناشتا باشید).
- رعایت شرایطی مانند ناشتا بودن به نظر پزشک و شیوه انجام آزمایش بستگی دارد.
روش انجام آزمایش آمیلاز
برای اندازهگیری آمیلاز معمولاً از روشهای مثل کروماتوگرافی، الکتروفورز، ELISA و حتی روشهای مبتنی بر طیفسنجی استفاده میکنند.
تفسیر نتایج آزمایش
میزان بالای آمیلاز در خون یا ادرار ممکن است به علت موارد زیر باشد:
- پانکراتیت حاد
- انسداد مجرای در پانکراس
- سرطان پانکراس یا تومور خوش خیم
میزان پایین آمیلاز در خون یا ادرار معمولاً رایج نیست، اما احتمالاً نشانهای از بیماریهای زیر است:
- پانکراتیت مزمن
- بیماری کلیوی
- فیبروز سیستیک
- بیماری کبد
- پره اکلامپسی (نوعی فشار خون بالا و مسمومیت در بارداری)
آزمایشهای مرتبط
- تست لیپاز : لیپاز آنزیمی است که از پانکراس ترشح شده و به هضم چربیها در بدن کمک مینماید. سطوح لیپاز در بیماریهای مرتبط با پانکراس نیز تغییر میکند.
- تست هلیکو باکتر : هلیکو باکتر، باکتری است که منجر به ورم معده و التهاب آن خواهد شد.
- تست H pylori Ag in stool: در این تست، هلیکو باکتر در نمونه مدفوع بررسی میشود.
- تست Mumps IgG : این آزمایش مربوط به بررسی ویروس اوریون در بدن است.
نکات تکمیلی
- سطح آمیلاز معمولاً با ازدیاد سن افزایش مییابد. این حالت مربوط به فعالیت طبیعی پانکراس در افراد مسن است.
- در صورتی که پانکراس یا مناطق اطراف آن مورد ضربه (حوادث خودرو، سقوط، عمل جراحی) قرار بگیرد، سطح آمیلاز ممکن است افزایش یابد.
- در برخی از زنان باردار، سطح آمیلاز افزایش مییابد. این حالت به دلیل تغییرات هورمونی و فشار بر پانکراس است.
- برخی عوامل مانند عفونتهای سیستمیک شدید، کیستها و تومورهای دیگر در سیستم گوارش و اختلالات متابولیک نادر نیز میتوانند نتایج آزمایش آمیلاز را تحت تأثیر قرار دهند.
نتیجهگیری
در نهایت، تست آمیلاز ابزاری کلیدی برای تشخیص مشکلات پانکراس و سایر اختلالات گوارشی است. با بررسی سطح آمیلاز، پزشکان میتوانند به سرعت وضعیت بیمار را ارزیابی کرده و درمانهای لازم را آغاز کنند.
سخن پایانی
آزمایشگاه پویش، با برخورداری از آخرین تجهیزات آزمایشگاهی و تیم تخصصی مجرب، آماده ارائه خدمات با بالاترین دقت و کیفیت به مراجعان گرامی در این زمینه خواهد بود.
