بررسی روشهای درمانی در بیماری دیابت نوع دو
از آنجا که بیماری دیابت نوع دو دارای عوارض بیشماری نظیر بیماریهای عصبی،قلبی-عروقی،کلیوی و حتی قطع عضو میباشد،سالانه خسارات جانی و مالی بسیاری را برای جوامع پیشرفته و در حال توسعه فراهم میآورد.از این رو درمان و کنترل این بیماری از ضروریات بسیار مهم در عرصه بهداشت و درمان جهانی محسوب میشود.از گذشته تاکنون استفاده از گیاهان دارویی کاهنده قند خون نظیر دارچین ،زیره سبز، مریم گلی، چای سبز، شنبلیله، جینسینگ و…در کنترل بیماری دیابت نوع دو مرسوم بودهاند.
از معروفترین داروهای شیمیایی ضد دیابتی میتوان به متفورمین ،گلیبن کلامید،رپاگیلیند و پیوگلیتازون اشاره نمود. داروهای نام برده مقاومت به انسولین را از طریق ممانعت از ورود گلوکز کبدی به جریان خون کاهش داده و در نهایت با عملکرد خود بر روی گیرندههای سطح سلول،حساسیت به انسولین را افزایش میدهند.مطالعات اخیر استفاده از سلولهای بنیادی جنینی (ESCs) را در بهبود عملکرد سلولهای بتا پانکراس نوید میدهد. به منظور دستیابی به سلولهای بنیادی تمایز یافته، با هدف بیان ژنهای خاص میتوان از محرکهای ویژه در کشت سلول استفاده نمود. با استناد به پژوهشهای انجام شده، ESCs توان تمایز به سلولهای بتا تولید کننده انسولین را داشته،که مسبب کاهش قند خون در مدلهای آزمایشگاهی میباشند. اخیراً،یک تیم تحقیقاتی، با تزریق سلولهای بنیادی جنینی پانکراس به موشهای دیابتی (تغذیه شده با رژیم غذایی پرچرب) موجبات بهبود نسبی حساسیت به انسولین و متابولیسم گلوکز را فراهم نموده است. علاوه بر این در کنار تزریق سلولهای فوق،استفاده از رژیم غذایی مناسب و مصرف داروهای ضد دیابتی تأثیر بیشتری (نسبت به تزریق تنها) در روند ترمیم سلولهای بتا پانکراس داشته است.از مهمترین عوامل محدودکننده برای استفاده از سلولهای بنیادی ذکر شده،میتوان به سرکوب آنان توسط سیستم ایمنی میزبان اشاره کرد.بنابراین تجویز داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی از تمهیدات لازم برای استفاده از این سلولها میباشد.همچنین ایجاد تراتومها (تومورهایی که در نتیجه رشد غیرعادی سلولهای چند ظرفیتی ایجاد میشوند.) و عدم پایداری سلولهای بنیادی تکثیر شده از محدودیتهای مطرح دیگر در زمینه مطالعات انسانی میباشد.در کنار روشهای درمانی ذکر شده،اشاره به مزایای تمرینات منظم ورزشی خالی از لطف نیست.انجام تمرینات ورزشی به عنوان یک مداخله غیردارویی در کنار استفاده از رژیم غذایی و دارویی مناسب توجه پژوهشگران این عرصه را به خود معطوف کرده است. به طوری که به منظور پیشگیری از این بیماری، 150 دقیقه فعالیت ورزشی متوسط در هفته توصیه شده است. هر چند مکانیسمهای مولکولی درگیر در مورد تأثیرات شگرف تمرینات ورزشی بر روند حساسیت به انسولین کاملاً شناخته شده نیست. با این حال مطالعات انجام شده در طی سالهای گذشته نشان از تأثیر چشمگیر این تمرینات در روند کنترل قند خون و کاهش عوارض جانبی بیشمار از سوی بیماری دیابت نوع دو میباشد. گزارشات حاکی از بررسی اثرات تمرینات ورزشی هوازی (در مدت زمان 4 هفته) بر روی مسیر سیگنالینگ GLUT4و Akt در عضله اسکلتی مدلهای موشی دیابتی شده،میباشند. نتایج حاصل شده نشان دهنده کاهش مقاومت به انسولین از طریق افزایش بیان عناصر مسیرهای یاد شده در طی فعالیتهای متواتر ورزشی میباشد. در مقایسه با فعالیتهای بدنی کوتاه مدت،تمرینات بلند مدت ورزشی دارای اثرات چشمگیری، در کاهش مرگ و میرهای ناشی از بیماری دیابت نوع دو میباشد.این اثرات شامل بهبود طولانی مدت مقاومت به انسولین،تحریک اکسیداسیون چربیها،کاهش میزان کلسترول تام،ثابت ماندن وزن،کاهش امراض قلبی-عروقی ناشی از روسوب کلسترول در دیواره رگها و کاهش افسردگی میباشد. با توجه به مستندات ارائه شده توسط انجمن دیابت آمریکا،اثرات فعالیتهای بدنی ادامه دار و منظم (170 دقیقه در هفته) بر بهبود کیفیت زندگی روانی بیماران دیابتی از طریق تأثیر بر روند ترشح سروتونین،اندورفین و نوراپی نفرین در سیستم عصبی مرکزی امکانپذیر میباشد.
با توجه به مکانیزه شدن فعالیتهای عصر حاضر،افزایش بیماریهای مرتبط با چاقی نظیر دیابت نوع دو توجه و عنایت بسیاری را در زمینه بهداشت و درمان عمومی میطلبد.مصرف رژیم غذایی پرچرب و عدم انجام تمرینات ورزشی مناسب زمینه گسترش این بیماری را فراهم نموده است.لذا با آگاهی و تغییر در شیوه زندگی از طریق مصرف رژیم غذایی کم کالری و فعالیت ورزشی مناسب میتوان افراد جوامع مختلف را از این بیماری و خطرات مرتبط با آن مصون نگاه داشت.
سخن پایانی
آزمایشگاه پویش، با برخورداری از آخرین تجهیزات آزمایشگاهی و تیم تخصصی مجرب، آماده ارائه خدمات با بالاترین دقت و کیفیت به مراجعان گرامی خواهد بود.
